พื้นฐานการฝึกวาดเส้น Drawing (2)

ข้อควรสังเกตบางประการ ก่อนเขียนคือดูลักษณะของหุ่นให้ดีก่อนลงมือเขียน โดยสังเกต

1. รูปทรง ขนาด ระยะ
2. แสงที่ส่องกระทบหุ่น
3. ผิว
4. น้ำหนัก
5. องค์ประกอบของภาพ

รูปทรง  สังเกตรูปทรงและขนาดของภาพให้ดี หากเราจะย่อหรือขยายก็จะได้สัดส่วนที่แน่นอน โดยสังเกตจากหุ่นที่ใกล้เคียงกันก็ได้เช่น ดูว่าขวดที่อยู่ใกล้กับมะเขือเทศระยะห่างเท่าใด มะเขือเทศเขียนแล้วจะโตกว่าขวดหรือเปล่า หรือ ส้มเช้งอยู่หลังมะเขือเทศ แต่เน้นน้ำหนักมากไปจนชัดกว่ามะเขือเทศซึ่งอยู่ข้างหน้าเสียอีก เป็นต้น

แสง แสงและเงา เป็ของคู่กันมานานแต่ไหนแต่ไร และเงาตกทอดที่จัดว่างามที่สุดในแง่ศิลปะแล้ว คือเงาตกทอดจากต้นกำเนิดแสงทำมุมพื้นราบ 45 องศา หากนักศึกษาจะเขียนหุ่นนิ่ง ควรดูด้วยว่า อยู่ฝั่งตรงข้ามแสงหรือเปล่าหรืออยู่ฝั่งแสงส่องกระทบหุ่น ทั้งสองอย่างไม่จัดว่าเป็นมุมที่ดี เพราะจะเขียนแสงเงาตกทอดยากมาก เขียนออกมาแล้วก็ไม่สวย สู้นั่งทำมุมระหว่างแสงกับเงาจะเขียนได้ง่ายกว่า

แสงเงานั้นมีหลายลักษณะ เช่น

• แสงสว่างที่สุด (Highlight) อยู่ในส่วนรับแสงโดยตรง
• แสงสว่าง (Light) อยู่ในส่วนรับอิทธิพลของแสง
• เงา (Shadow) อยู่ในส่วนรับอิทธิพลของแสงน้อยมาก
• เงามืด (Core of shadow) อยู่ในส่วนที่ไม่ได้รับแสงโดยตรงแต่เป็นการสะท้อนของแสงจาดวัตถุใกล้เคียง
• แสงสะท้อน (Refleced light) บริเวณของวัตถุที่ไม่ได้รับแสงโดยตรงแต่เป็นการสะท้อนของแสงจากวัตถุใกล้เคียง
• เงาตกทอด (Cast shadow) บริเวณที่เงาของวัตถุนั้นๆตกทอดไปตามพื้น หรือตามวัตถุอื่นที่รองรับน้ำหนักแก่กว่าบริเวณแสงสะท้อน

วิธีการสังเกตอีกอย่าง คือ การสังเกตดูว่า หุ่นที่เห็นมีลักษณะอย่างไร หุ่นด้าน หุ่นมัน หรือ หุ่นใส เพื่อจะได้กำหนดแสงที่ตกกระทบได้ชัดเจน

หุ่นด้าน เช่น ละมุดฝรั่ง กิ่งไม้แห้ง ใบไม้แห้ง เครื่องปั้นดินเผา ฯลฯ หุ่นจำพวกนี้แสงจะต้องนุ่มนวล จากแสงค่อยๆ อ่อนไปจนถึงแก่จัด

หุ่นผิวมัน เช่น ส้มเช้งสด มะเขือเทศ แตงโม พัดลมไฟฟ้า เครื่องถ้วยโถโอชาม ประเภทเซรามิก ฯลฯ หุ่นจำพวกนี้ แสงจะจัดเป็นจุดและแสงจะต้องขาวไม่ว่าหุ่นจะเป็นอะไรก็ตาม ที่ควรจำก็คือแสงจะขาว จัดเป็นจุดบนพื้นเข้ม

หุ่นผิวใส เช่น แก้วน้ำ ขวดใส กระจกกั้นห้อง ถุงพลาสติกใส่อาหาร ฯลฯ หุ่นจำพวกนี้จะต้องเขียนให้ใสมองทะลุถึงวัตถุที่อยู่ข้างหลังของหุ่น (อาจใช้ยางลบช่วยให้การทำให้ขวดหรือหุ่นจะได้แวววาวมากยิ่งขึ้น)

ส่วนเทคนิคอื่นใดนั้นหากผู้ศึกษาได้ค้นคว้าหัดเขียนมาตามที่แนะนำคาดว่าคงประสบผลสำเร็จในด้านการเขียนและประสบการณ์ในด้านเทคนิคเฉพาะตัวมากยิ่งขึ้น ในบทความนี้จะมีหลากหลายเทคนิคและมากไปด้วยวิธีการของเหล่าช่างเขียน ตามแต่ผู้ศึกษาจะสังเกตเห็น

ลักษณะการมอง และ สังเกตุน้ำหนัก แสง เงา ที่กระทบหุ่น 6 ระยะ

พื้นฐานการฝึกวาดเส้น Drawing

สิ่งที่ผู้ฝึกควรฝึกตนเองก่อนเริ่มลงมือวาดรูปเป็นพื้นฐาน ขั้นแรกให้หัดเขียนเส้นตรง เส้นนอน เส้นตั้ง เส้นเฉียง ซ้ำๆ กันให้คล่องมือ จนนักศึกษาสามารถลากเส้นตรง เส้นนอน และเส้นเฉียงได้ดังใจ

หลังจากนั้นก็ให้แรเงาโดยใช้เส้นตรงนั้นวางให้ชิดเป็นแนวเดียวกัน ใช้วิธีเหวี่ยงข้อมืออย่างเร็วให้คล่องทั้งเฉียงขึ้นและเฉียงลง

เมื่อเวลาแรเงาบนหุ่นจริง ควรตวัดปลายดินสอไปทางแสง จะทำให้แสงที่มากระทบนุ่มนวลขึ้น เช่น รูป A หากตวัดผิดทาง แสงจะแข็งมาก เช่นตัวอย่างรูป B ซึ่งจะทำให้แสงที่มากระทบหุ่นไม่สวยไปเลย

เมื่อฝึกเรื่องการใช้เส้นคล่องมือแล้วก็ให้ฝึกเขียนภาพให้เหมือนกันโดยกะระยะของเส้นที่ร่างภาพในขนาด รูปทรงให้เหมือนกันดังภาพข้างล่าง ผลที่จะได้รับคือ จะทำให้นักศึกษาสามารถวาดสิ่งของสองสิ่งได้เหมือนแบบ เช่น เมื่อนักศึกษาวาดภาพคนเหมือนก็จะวาดตาทั้งสองข้างเหมือนกัน เป็นต้น หากฝึกวิธีนี้แล้วสมาธิในการเพ่งดูภาพต้นแบบเพื่อไปร่างก็จะได้รับความละเอียดครบถ้วน มีบางคนเขียนตาทั้งสองข้างไม่เท่ากัน หรือมองหุ่นคนเหมือน แล้วเขียนไม่เหมือนก็ยังเคยปรากฏให้เห็นออกบ่อย ซึ่งจะเป็นความเคยชินในทางเสืย เนื่องจากไม่ได้ฝึกความสังเกตอย่างนี้

ตัวอย่าง	ตัวเลียนแบบ

เมื่อนักศึกษาฝึกถึงตอนนี้แล้วให้ลองขยายต้นแบบ หากขยายด้านแบบได้ผลดีแล้ว ก็ให้ย่อให้เหมือนเช่นภาพข้างล่างนี้

ฝึกเขียนภาพย่อเหมือน ขยายเหมือนแล้วลองย่อ และขยายแบบกลุ่มดูบ้างว่าเหมือนหรือไม่ ตรงนี้เพื่อหัดสังเกตการจัดวางตำแหน่งจากของเดิมขยายแล้ว ย่อแล้วจะผิดแบบหรือไม่


หัดฝึกสมาธิให้ใจสัมพันธ์กับมือ โดยวิธีการลากเส้นซ้ำบนรอยเดิมๆ ค่อยๆ ทำเวลาให้เร็วขึ้น ถ้ายังซ้ำเส้นเดิมได้โดยไม่ออกนอกลู่นอกทางเส้นเดิมนักแสดงว่า สมาธิ ใจสัมพันธ์กับมือได้ดี ควรวนเป็นร้อยๆ รอบก่อนเขียนงานจะทำให้มีสมาธิและมือคล่องขึ้น